W czwartek 12 marca, w siedzibie naszego oddziału przy ul. Poznańskiej 1 odbyła się ciekawa prelekcja dotycząca fortyfikacji granicznych w Czechosłowacji w latach 1935-1938. Wykład ten odbył się w ramach cyklu „Krajoznawcze Czwartki”.
Do gmachu WSTH Nysa przybyło ponad 50 słuchaczy, członków naszego oddziału, przewodników i sympatyków. Wydarzenie otworzył prezes oddziału Marcin Nowak, witając uczestników spotkania i zapraszając na najbliższe wydarzenia.
W złożonej i napiętej sytuacji w Europie, szczególnie po 1933 roku, po dojściu Adolfa Hitlera do władzy w Niemczech, wiele krajów rozpoczęło na wzór Francji budowę umocnień stałych na zagrożonych atakami granicach.
Czechosłowacja także podjęła decyzję o wybudowaniu własnych fortyfikacji na granicach z Niemcami, Węgrami i Polską, z uwagi na pretensje terytorialne tych krajów wobec Czechosłowacji.
Po zapoznaniu się we Francji z tamtejszym systemem fortyfikacyjnym Linii Maginota, w ramach sojuszu militarnego, władze czechosłowackie wraz z prezydentem Edwardem Benešem oraz dowództwem armii przystąpiło do planowania a następnie od 1936 roku do budowy własnej linii umocnień, opartej na francuskim projekcie fortyfikacyjnym.
Czechosłowacka koncepcja oparta była o budowę trzech pasów umocnień lekkich, a następnie wzmocnienie ich umocnieniami ciężkimi oraz samodzielnymi grypami warownymi.
W roku 1937 , kierownictwo prac fortyfikacyjnych (ROP), opracowało projekt, bardzo udany, własnego lekkiego schronu piechoty , nazwanego „řopik”. Nazwa techniczna to LO vz.37 (Lehke Opevneni vzor 1937). Wzdłuż granic ówczesnej Czechosłowacji wybudowano ponad 10 tysięcy takich umocnień.
Równomiernie szły prace nad budową ciężkich, samodzielnych tradytorów międzypola- TO (Težke Opevneni). Na odcinku granicy z Niemcami, od Ostravy do rzeki Łaby w Karkonoszach, wybudowanych zostało ponad 200 takich fortyfikacji.
Plany fortyfikacyjne obejmowały także budowę samodzielnych zespołów tradytorów oraz schronów artyleryjskich w ramach Grup Warownych- czeska nomenklatura fortyfikacyjna to TVRZ (twierdza). Miały być na wzór francuski połączone ze sobą podziemnym systemem komunikacji, zaopatrzenia i koszarowym, przystosowanym do samodzielnego prowadzenia walki przez dłuższy okres czasu.
Powstały projekty 15 takich grup warownych na tym odcinku granicy, zrealizowano budowę 5, kolejnych 5 było do roku 1938 w trakcie budowy, a ostatnie 5 było w fazie przygotowania do budowy.
Koszt budowy linii fortyfikacji granicznych , jaką dziś znamy, do 1 października 1938 roku wyniósł ponad 16 mld ówczesnych koron czeskich.
W ramach układu z Monachium z końca września 1938 roku i podpisaniem go przez mocarstwa zachodnie – Francję i Anglię oraz Włochy w dniu 1 października 1938 roku, , Czechosłowacja miała oddać na rzecz Niemiec tereny Sudetów oraz Šumavy, gdzie zamieszkiwała mniejszość niemiecka.
Armia Czechosłowacka wycofała się w głąb kraju do 7 października1938 roku. Kilka miesięcy później, Hitler najechał na Czechosłowację, likwidując kraj i tworząc w jego granicach Słowację-podległą politycznie Niemcom oraz Protektorat Czech i Moraw, jako terytorium włączone do Niemiec.
Dziś niemi świadkowie tych wydarzeń, schrony bojowe fortyfikacji granicznych, stanowią atrakcję turystyczną i ważny element edukacyjny dla społeczeństwa czeskiego ale też dla turystów zagranicznych. Mała Linia Maginota- jak nazywają ją europejczycy lub Linia Beneša jak zwykli mówić o niej Czesi, stanowi ważny element w temacie fortyfikacji światowych.
Dziękujemy naszemu pilotowi wycieczek, jednemu z głównych partnerów oddziału Wojtkowi Olszewskiemu, za wspaniałe przedstawienie tematu. Była to doskonała lekcja historii naszego najbliższego regionu i mile spędzony czas z trudną wydawałoby się tematyką.
Zapraszamy na kolejne wydarzenia….
Dodaj komentarz